สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม

กลุ่มพัฒนาเกษตรกรและเครือข่ายผู้นำ (กพก.)

โดย นายวิทยา คำภูแสน ผู้อำนวยการกลุ่ม พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ ลงพื้นที่จังหวัดแพร่ ศึกษา แลกเปลี่ยน เพื่อเตรียมพร้อมการจัดอบรม

“สร้างและพัฒนาผู้นำ ยุทธศาสตร์ เศรษฐกิจสีเขียว”

กรณีตัวอย่างจังหวัดแพร่ ซึ่งเป็นพื้นที่ต้นแบบในการเรียนรู้ จาก โมเดล “ตัดไม้ได้ป่า” และ ”ปลูกไม้เปลี่ยนเมือง” เพื่อสร้างประโยชน์ สร้างรายได้ และรักษาป่าไม้ให้ยั่งยืนจากรุ่นสู่รุ่น โดยมีเป้าหมายเส้นทางสู่ เมืองไม้ยั่งยืน เมืองแห่งการศึกษา และธุรกิจไม้ครบวงจร” ซึ่งได้ศึกษา ร่วมมือ ทั้งภาครัฐ เอกชน และภาคประชาสังคม จนปัจจุบันได้ยกร่างเพื่อบรรจุประเด็น “เมืองไม้ยั่งยืน” ไว้ในแผนยุทธศาสตร์จังหวัด พ.ศ. 2571-2575 พร้อมพัฒนากลไกกลางในการมีส่วนร่วมของภาครัฐ-ภาคเอกชน-ภาคการศึกษา-ภาคประชาชน เพื่อสร้างแพร่ให้เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจนวัตกรรมไม้ เมืองไม้ยั่งยืน

ซึ่งครั้งนี้ ได้ศึกษาพื้นที่ต้นแบบในการจัดการไม้แบบครบวงจร ตั้งแต่

ต้นน้ำ : เช่น “ศูนย์การเรียนรู้การจัดการเนื้อไม้ชุมชนในเขตปฏิรูปที่ดิน” ซึ่งเป็นแหล่งเรียนรู้และฝึกปฏิบัติในการปลูกการจัดการเนื้อไม้ ที่เน้นส่งเสริมการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างยั่งยืน ในการใช้ประโยชน์จากต้นไม้  รวมไปถึงการเพิ่มมูลค่าทรัพยากรไม้ และมุ่งพัฒนาเกษตรกรสู่การเป็นผู้ประกอบการ พร้อมทั้งสร้างรายได้อย่างมั่นคง ตั้งแต่ "การขายไม้ท่อน" เป็น "การแปรรูป" ซึ่งสามารถเพิ่มมูลค่าได้มากกว่า 5 เท่า (จาก 40,000 บาท เป็น 200,000 บาท) การจัดการวัสดุเหลือใช้อย่างขี้เลื่อยและเศษไม้ถูกเปลี่ยนเป็นรายได้ผ่านอุตสาหกรรมพลังงานชีวมวลและโรงงานผลิตเส้นก๋วยเตี๋ยว อย่างไรก็ตาม ภาคส่วนนี้กำลังเผชิญกับวิกฤตแรงงานอย่างหนักเนื่องจากสังคมสูงวัย ซึ่งต้องพึ่งพาเครื่องจักรทุ่นแรงและการพัฒนาทักษะเฉพาะทางเพื่อความยั่งยืน

กลางน้ำ: เช่น การสร้างมูลค่าเพิ่ม ผ่านการสืบสานภูมิปัญญาการทำเกวียนโบราณของบ้านท่าล้อ ซึ่งเป็นแหล่งสุดท้ายในประเทศไทยที่ยังคงรักษากระบวนการผลิตแบบดั้งเดิมไว้ได้ ที่ได้นำเอาไม้ดิบเมื่อนำมาผ่านกระบวนการฝีมือสล่า (ช่าง) เพื่อสร้างเป็นเกวียน จะมีมูลค่าเพิ่มขึ้นถึง 10 เท่า เนื่องจากเป็นงานฝีมือที่เหลือเพียงแห่งเดียวในประเทศ

ปลายน้ำ : เช่น ในบทบาทของสมาคมผู้ประกอบการที่มีสมาชิกกว่า 50 ราย และได้สร้างแพลตฟอร์มออนไลน์ที่รวบรวมร้านค้าที่ผ่านการตรวจสอบ (41-50 ร้านค้า) เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้ผู้บริโภค ป้องกันปัญหามิจฉาชีพที่แอบอ้างชื่อจังหวัดแพร่ในการหลอกลวงขายสินค้า เป็นต้น

ทั้งนี้เพื่อเป็นต้นแบบให้ผู้นำในเขต ส.ป.ก. ได้ศึกษา เรียนรู้ แลกเปลี่ยน และเป็นแนวทาง สามารถนำไปต่อยอดในการขับเคลื่อน พัฒนา ตามบริบท และทรัพยากรที่มี ในพื้นที่ของตนเอง