สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม

อาคารธนะรัชต์ เป็นที่ทำการแห่งแรกของ สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) 
ตั้งอยู่เลขที่ 166 ถนนประดิพัทธ์ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพมหานคร

จนถึงปี พ.ศ. 2569 เป็นที่ตั้งของสำนักพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยี 

ชั้นที่ 1 ประกอบไปด้วย

• ห้องประชุมธนะรัชต์
• มูลนิธิไชยยงค์ ชูชาติ

ชั้นที่ 2 ประกอบไปด้วย

• ห้องผู้อำนวยการสำนักพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยี (ผอ.สพท.)
• กลุ่มอนุรักษ์และฟื้นฟูสภาพแวดล้อม (กอฟ.)
• กลุ่มพัฒนาเกษตรกรและเครือข่ายผู้นำ (กพก.)

จารึกบนแผ่นโลหะของอาคารธนะรัชต์ ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2542 ระบุไว้ว่า:

"อาคารธนะรัชต์

อาคารหลังนี้สร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นที่พำนักของ ฯพณฯ จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ นายกรัฐมนตรีคนที่ 11 ของประเทศไทย (9 กุมภาพันธ์ 2502 - 8 ธันวาคม 2506) ผู้ซึ่งริเริ่มกำหนดแนวทางการพัฒนาประเทศ โดยใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2504 - พ.ศ. 2509) และรัฐบาลต่อ ๆ มาได้ใช้แนวทางนี้เป็นหลักในการพัฒนาประเทศจนถึงปัจจุบัน การบริหารประเทศของ ฯพณฯ อยู่ภายใต้คำประกาศว่า "ข้าพเจ้าขอรับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียว" นอกจากนี้ ฯพณฯ ยังได้วางนโยบายการพัฒนาประเทศไว้อีกหลาย ๆ ด้าน โดยเฉพาะในด้านที่ดินและการปฏิรูปที่ดิน ซึ่ง ฯพณฯ ได้กล่าวไว้ในการประชุมคณะรัฐมนตรีนัดพิเศษ ขณะดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ว่า......

"........จำเป็นต้องจัดระบบที่ดินให้กรรมสิทธิ์ถือครองกันใหม่ ให้มีมาตรการที่เป็นธรรมและเสมอภาคทางสังคม สำคัญที่สุดชาวไร่ชาวนาต้องมีที่ดินทำกินเป็นของตนเอง อั๊วจะออกกฎหมายกำหนดเนื้อที่ดินให้แก่ผู้มีกรรมสิทธิ์ถือครอง และต้องเป็นกรรมสิทธิ์ที่ไม่มีการซื้อขายกันได้ นั่นหมายถึงการปฏิรูปที่ดินครั้งใหญ่ที่จะจัดการที่ดินทำกินให้กับชาวไร่ชาวนาเพื่อการเกษตรพืชไร่นี้โดยเฉพาะ ซึ่งจะไม่มีการซื้อขายหรือทำนิติกรรมกันได้ แต่มีสิทธิ์ถือครองในที่ดินนั้นตลอดไป และตกทอดไปชั่วลูกชั่วหลาน โฉนดก็เป็นของราชพัสดุอันเป็นทรัพย์สินของแผ่นดินใต้เบื้องยุคลบาทขององค์พระประมุขแห่งชาติ...ที่พูดนี้เป็นเพียงหลักการย่อ ๆ ......" (คัดจากหนังสือ ยอดขุนพล เล่ม 2 หน้า 874)

คำกล่าวข้างต้น แสดงให้เห็นถึงวิสัยทัศน์อันยาวไกลของ ฯพณฯ ที่มีต่อการปฏิรูปที่ดิน และต่อมาในปี พ.ศ. 2518 รัฐบาลได้ประกาศใช้ พระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 พร้อมทั้งจัดตั้งสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) ขึ้น โดยรัฐบาลให้ใช้สถานที่แห่งนี้เป็นที่ทำการแห่งแรกของ ส.ป.ก. และได้ใช้มาจนถึงปัจจุบัน ส.ป.ก. จึงดำเนินการซ่อมแซมและอนุรักษ์อาคารหลังนี้ให้อยู่ในสภาพดังเดิม ทั้งนี้ เพื่อให้อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษา และตระหนักถึงคุณค่าของความเป็นผู้นำที่ยิ่งใหญ่คนหนึ่งของประเทศไทย ที่ประกอบคุณงามความดี และสร้างคุณประโยชน์นานัปการให้แก่แผ่นดิน

สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม

สิงหาคม 2542"