สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม

วันที่ 13 สิงหาคม 2569 กลุ่มพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ (กพม.) สำนักพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยี (สพท.) โดย นางสาวกุญชร อยู่เลิศ นักวิชาการปฏิรูปที่ดินชำนาญการ พร้อมคณะ ได้รับมอบหมายจาก นางสาวสุภัค แก้ววารี ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ ลงพื้นที่ติดตามผลการดำเนินงานของเกษตรกรปราดเปรื่องต้นแบบ (Smart Farmer Model) ในเขตปฏิรูปที่ดิน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ภาคใต้ ณ จังหวัดพังงา โดยคณะได้เดินทางไปรายงานตัวและแจ้งแผนการปฏิบัติงานในวันนี้แก่ นางสาวฐิติรัตน์ เต็มเฉื่อย ปฏิรูปที่ดินจังหวัดพังงา และลงพื้นที่พร้อมกับเจ้าหน้าที่จากกลุ่มยุทธศาสตร์และการปฏิรูปที่ดิน สำนักงานการปฏิรูปที่ดินจังหวัดพังงา (ส.ป.ก.พังงา)

เกษตรกรรายแรกคือ นางสร้อยเพ็ชร ยี่สุ่น เกษตรกรปราดเปรื่องต้นแบบ (Smart Farmer Model) ในเขตปฏิรูปที่ดินจังหวัดพังงา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ต.นาเตย อ.ท้ายเหมือง จ.พังงา ทำเกษตรผสมผสานบนพื้นที่ 14 ไร่ โดยแบ่งเป็นสวนยางพารา 8 ไร่ ที่เหลือปลูกไม้ผล (ทุเรียน มังคุด ลองกอง สะตอ ส้ม) ไผ่ตง กาแฟ พริกไทย และไม้มีค่าอย่างพะยูง ได้รับการสนับสนุนจาก ส.ป.ก. ทั้งพันธุ์พืช ท่อน้ำ กรงเลี้ยงแหนแดง รวมถึงการอบรมเกษตรผสมผสานและดูงานการเลี้ยงผึ้ง ส่วนของการจัดการน้ำนั้น ใช้น้ำประปาภูเขาผ่านระบบสปริงเกลอร์ (เปิด-ปิดด้วยมือ) มีน้ำใช้ตลอดทั้งปี ช่วงหน้าแล้งสามารถผันน้ำจากบ่อปลามาใช้ และมีแผนจะทำระบบกักเก็บน้ำไว้ใช้ในอนาคต ด้านการตลาดและการแปรรูป พื้นที่ไม้ผล 5 ไร่ได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP โดยมีการนำผลผลิตมาแปรรูปเพื่อสร้างมูลค่า เช่น หน่อไม้ดอง สะตอดอง หน่อไม้นึ่ง และทุเรียนกวน จำหน่ายให้นักท่องเที่ยวที่น้ำตกภูผาสวรรค์ช่วงนอกฤดูกาลการเกษตร โดยเป้าหมายในอนาคตต้องการให้หน่วยงานสอนการเลี้ยงกบและหอยเชอร์รีสีทอง รวมถึงมีแผนจะพัฒนาพื้นที่ให้เป็นแหล่งเกษตรเชิงท่องเที่ยว

เกษตรกรรายต่อมาคือ นางบุญเรือง คงฤทธิ์พิทยา เกษตรกรปราดเปรื่องต้นแบบ (Smart Farmer Model) ในเขตปฏิรูปที่ดินจังหวัดพังงา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 ต.ลำภี อ.ท้ายเหมือง จ.พังงา ทำเกษตรผสมผสานลดการใช้สารเคมี มีทั้งยางพารา ปาล์มน้ำมัน พืชผักสวนครัว สมุนไพร และไม้ผลซึ่งผลผลิตไม้ผลได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP นอกจากนี้ยังมีการแปรรูปมังคุดกวน ทุเรียนกวน และชาใบเหลียง ด้านของเทคโนโลยีและการจัดการน้ำ ได้ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีระบบน้ำสปริงเกลอร์และน้ำหยดเพื่อแก้ปัญหาขาดแคลนแรงงาน มีการขุดสระและใช้น้ำจากคลองธรรมชาติ ร่วมกับการนำทะลายปาล์มมาคลุมดินเพื่อรักษาความชื้น นอกจากนี้ยังใช้เครื่องซีลสุญญากาศเพื่อถนอมอาหารในการแปรรูป นอกจากนี้ยังเป็นประธาน “วิสาหกิจชุมชนเครื่องแกงบ้านบกปุย" (มีสมาชิก 25 คน) รับซื้อวัตถุดิบจากสมาชิกมาแปรรูปเป็นเครื่องแกงที่ได้รับมาตรฐาน OTOP จำหน่ายสินค้าแปรรูปผ่านช่องทางออนไลน์ (Facebook: เครื่องแกงบ้านบกปุย) และจำหน่ายผลผลิตในชุมชน โดยได้รับการเชื่อมโยงและสนับสนุนจาก ส.ป.ก. และหน่วยงานภาคี

เกษตรกรรายสุดท้ายคือ นายเรืองฤทธิ์ ณ นคร เกษตรกรปราดเปรื่อง (Smart Farmer) ในเขตปฏิรูปที่ดินจังหวัดพังงา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 (และเกษตรกรปราดเปรื่องต้นแบบการยาง ปี 2568) ต.บางนายสี อ.ตะกั่วป่า จ.พังงา โดดเด่นด้านการทำ "วนเกษตร" โดยปลูกไม้ป่า (ตะเคียนทอง ยางนา มะฮอกกานี) ร่วมกับไม้ผล ปาล์มน้ำมัน ยางพารา ไม้หัว เพาะกล้าไม้ป่า และมีการเลี้ยงผึ้ง ปลา และไก่ จัดการแปลงในรูปแบบ Organic และได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP โดยมีการนำไม้ผลที่ราคาตกต่ำมาแปรรูปเพื่อแก้ไขปัญหาด้านราคา เช่น การทำมังคุดกวน ด้านของเทคโนโลยีและการจัดการน้ำ มีความทันสมัยด้วยการใช้ระบบน้ำ IoT ในการบริหารจัดการแปลง ใช้ระบบสปริงเกลอร์สำหรับไม้ผล และใช้โซลาร์เซลล์สูบน้ำจากสระที่มีตาน้ำธรรมชาติ ทำให้มีน้ำใช้เกือบตลอดทั้งปี มีช่องทางการตลาดที่เข้มแข็ง มังคุดสามารถส่งออกจีนผ่านพ่อค้าคนกลาง ส่วนปาล์มและยางพารามีแหล่งรับซื้อชัดเจนในพื้นที่ โดยดำเนินงานภายใต้เครือข่ายสหกรณ์การเกษตร ซึ่งเกษตรกรมีความมุ่งหวังอยากให้จัดอบรมแนวคิดการทำวนเกษตร เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้กับเด็กรุ่นใหม่ในการสานต่ออาชีพเกษตรกรรมต่อไป

การลงพื้นที่ติดตามผลการดำเนินงานของเกษตรกรปราดเปรื่องทั้ง 3 ราย ในเขตปฏิรูปที่ดินจังหวัดพังงา พบว่าเกษตรกรทุกรายประสบความสำเร็จในการทำเกษตรผสมผสานและวนเกษตรที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP มีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและการจัดการระบบน้ำที่เหมาะสมกับพื้นที่ เช่น สปริงเกลอร์ ระบบน้ำหยด เทคโนโลยี IoT และพลังงานโซลาร์เซลล์ ควบคู่ไปกับการสร้างมูลค่าเพิ่มด้วยการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร ตลอดจนการบริหารจัดการช่องทางการตลาดที่เข้มแข็ง ทั้งการจำหน่ายในท้องถิ่น ผ่านระบบออนไลน์ การรวมกลุ่มวิสาหกิจชุมชน และการส่งออกผ่านเครือข่ายสหกรณ์ ซึ่งพร้อมเป็นแปลงเรียนรู้ต้นแบบในการถ่ายทอดความรู้และสร้างแรงบันดาลใจให้แก่เกษตรกรและคนรุ่นใหม่ต่อไป

ข่าว / ภาพ : กลุ่มพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่