สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม

วันที่ 11 สิงหาคม 2569 กลุ่มพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ (กพม.) สำนักพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยี (สพท.) โดย นางสาวกุญชร อยู่เลิศ นักวิชาการปฏิรูปที่ดินชำนาญการ พร้อมคณะ ได้รับมอบหมายจาก นางสาวสุภัค แก้ววารี ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ ลงพื้นที่ติดตามผลการดำเนินงานของเกษตรกรปราดเปรื่องต้นแบบ (Smart Farmer Model) ในเขตปฏิรูปที่ดินจังหวัดสตูล โดยคณะได้เดินทางไปรายงานตัวและแผนการปฏิบัติงานในวันนี้แก่ นางรัชดา เพชรรัตน์ ปฏิรูปที่ดินจังหวัดสตูล และลงพื้นที่พร้อมกับเจ้าหน้าที่จากกลุ่มยุทธศาสตร์และการปฏิรูปที่ดิน สำนักงานการปฏิรูปที่ดินจังหวัดสตูล (ส.ป.ก.สตูล)

เกษตรกรรายแรกคือ นายสิน สมแก้ว เกษตรกรปราดเปรื่องต้นแบบ (Smart Farmer Model) ในเขตปฏิรูปที่ดินจังหวัดสตูล ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 แปลงตั้งอยู่ที่ ต.ทุ่งนุ้ย อ.ควนกาหลง จ.สตูล มีพื้นที่ในเขตปฏิรูปที่ดินจำนวน 9 ไร่ (จากพื้นที่ทำการเกษตรทั้งหมด 20 ไร่) ทำการเกษตรแบบผสมผสานโดยมียางพาราเป็นพืชหลัก และปลูกพืชแซม ได้แก่ กาแฟ กล้วยไข่ กล้วยน้ำว้า กล้วยหอมทอง ทุเรียน ลองกอง และละไม ระบบน้ำพึ่งพาน้ำฝนเป็นส่วนใหญ่ และมีการต่อสายยางใช้น้ำจากประปาภูเขา ซึ่งต้องใช้น้ำมันในการปั๊มน้ำ โดยมีความต้องการพัฒนาระบบน้ำและทำแท็งก์น้ำเพิ่มเติม ผลผลิตยางพาราขายเป็นน้ำยางสด (32-35%) ให้กับลานรับซื้อในชุมชน ส่วนกาแฟจะขายทั้งรูปแบบผลสดและนำไปสีขายให้กับศูนย์การเรียนรู้ในพื้นที่ และมีการขยายผลโดยเปิดแปลงของตนเองเป็นศูนย์เรียนรู้เกษตรผสมผสานการปลูกพืชแซมต้นยางพารา

รายต่อมาคือ นางปิยะดา สงด้วง เกษตรกรปราดเปรื่องต้นแบบ (Smart Farmer Model) ในเขตปฏิรูปที่ดินจังหวัดสตูล ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 แปลงตั้งอยู่ที่ ต.ป่าแก่บ่อหิน อ.ทุ่งหว้า จ.สตูล มีการปรับเปลี่ยนจากการปลูกพืชเชิงเดี่ยว (ยางพารา) มาทำเกษตรแบบผสมผสานเพื่อลดความเสี่ยง โดยแปลงในเขตปฏิรูปที่ดินปลูกสละพันธุ์สุมาลี 3 ไร่ แซมด้วยทุเรียนหมอนทอง ปลูกปาล์มน้ำมัน 5 ไร่ ลองกอง หมาก รวมถึงยังมียางพารานอกเขตปฏิรูปที่ดิน และมีการเลี้ยงปลาร่วมด้วย ในด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม มีความโดดเด่นในเรื่องเทคนิคการจัดการสวนสละ โดยการทำเสารอบต้นและโยงทะลายสละไม่ให้ผลสัมผัสพื้นดิน ช่วยลดความชื้น ป้องกันโรคราสีน้ำตาล รักษาคุณภาพผลผลิต และทำให้เข้าไปดูแลหรือเก็บเกี่ยวได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ยังใช้ระบบน้ำสปริงเกอร์เพื่อให้สละได้รับน้ำอย่างสม่ำเสมอและลดภาระแรงงาน สำหรับมาตรฐานผลผลิต ได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP (มกษ.9001-2564) สำหรับพืชอาหาร (สละ) จากศูนย์ตรวจสอบและรับรองมาตรฐานสินค้าเกษตรในเขตปฏิรูปที่ดิน ในการขยายผล ได้เปิดเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ให้เกษตรกรและประชาชนทั่วไปเข้ามาศึกษาดูงานการจัดการสวนสละ จนเกิดความคิดริเริ่มในการรวมกลุ่มเกษตรกรเพื่อปลูกสละในชุมชน

รายสุดท้ายคือ นางกัลยา ทองแป้น เกษตรกรปราดเปรื่องต้นแบบ (Smart Farmer Model) ในเขตปฏิรูปที่ดินจังหวัดสตูล ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 แปลงตั้งอยู่ที่ ต.ป่าแก่บ่อหิน อ.ทุ่งหว้า จ.สตูล ในอดีตพื้นที่ในเขตปฏิรูปที่ดินเคยปลูกยางพารา ปัจจุบันปรับเปลี่ยนมาปลูกส้มโชกุน จำนวน 9 ไร่ (ประมาณ 600 ต้น) และยังมียางพาราอีก 10 ไร่ นอกเขตปฏิรูปที่ดิน ระบบน้ำใช้ระบบน้ำสปริงเกอร์ โดยปั๊มน้ำดึงมาจากห้วยเพื่อรดสวนส้ม สำหรับมาตรฐานผลผลิตได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP ส้มจากศูนย์ตรวจสอบและรับรองมาตรฐานสินค้าเกษตรในเขตปฏิรูปที่ดิน โดยต้นส้มโชกุนอายุ 5 ปี ให้ผลผลิตมาแล้ว 3 ปี เกษตรกรเลือกเก็บเกี่ยวผลผลิตปีละ 1 ครั้ง โดยเน้นให้ออกในช่วงเทศกาลเพื่อให้ได้ราคาดี รูปแบบการขายเป็นการขายผลสดแบบคัดเกรด โดยมีพ่อค้ามารับซื้อถึงที่สวน

สำหรับการติดตามผลการดำเนินงานของเกษตรกรปราดเปรื่องต้นแบบในเขตปฏิรูปที่ดินจังหวัดสตูลในวันนี้ เกษตรกรเน้นการทำเกษตรแบบผสมผสานด้วยการปลูกพืชแซมพืชหลักซึ่งช่วยให้มีผลผลิตเพิ่มเติมในการสร้างรายได้หล่อเลี้ยงในระหว่างฤดูกาลผลิต รวมถึงมีการเปิดพื้นที่แปลงให้เป็นศูนย์เรียนรู้ และผลผลิตในแปลงมีการรับรองมาตรฐาน GAP ซึ่งเป็นเครื่องหมายยืนยันช่วยให้ผู้บริโภคมั่นใจในผลผลิต สามารถเป็นต้นแบบให้กับเกษตรกรรายอื่นในพื้นที่กล้าที่จะปรับเปลี่ยนสร้างความมั่นคงให้กับพื้นที่เกษตรกรรมต่อไป

ข่าว / ภาพ : กลุ่มพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่