ประเภทของหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า
หนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าสามารถจำแนกออกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ คือ หนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าทั่วไป (Ordinary Certificate of Origin) และหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าแบบพิเศษ (Preferential Certificate of Origin)
1. หนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าทั่วไป (Ordinary Certificate of Origin) คือ เอกสารที่ใช้
เพื่อยืนยันกับผู้ซื้อว่า สินค้าที่ส่งออกไปนั้นประกอบด้วยวัตถุดิบภายในประเทศ มีการผลิต หรือผ่านขั้นตอนกระบวนการผลิตภายในประเทศไทย แต่ไม่สามารถนำไปขอยกเว้น หรือลดหย่อนภาษีอากรขาเข้าได้
2. หนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าแบบพิเศษ (Preferential Certificate of Origin) คือ เอกสาร
ที่ใช้เพื่อเพิ่มความสามารถในการแข่งขันได้โดยทำให้ผู้ซื้อสามารถมีสิทธิพิเศษทางภาษีอากร ในการนำเข้าสินค้านั้นๆ ตามหลักเกณฑ์เงื่อนไขของแต่ละความตกลง ดังนี้
2.1) ฟอร์ม A (Certificate of Origin Form A) เป็นหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าที่ออกให้แก่ผู้ส่งออกเพื่อใช้ในการขอรับสิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากรเป็นการทั่วไป โดยจะได้รับสิทธิยกเว้นหรือลดหย่อนภาษีขาเข้าสำหรับสินค้าที่ส่งออกไปยังประเทศผู้ให้สิทธิพิเศษทางการค้า ได้แก่ สหภาพยุโรป สวิตเซอร์แลนด์ ญี่ปุ่น แคนาดา นอร์เวย์ บัลแกเรีย โปแลนด์ ฮังการี สาธารณรัฐเชค สาธารณรัฐสโลวัค สหพันธรัฐรัสเซีย ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ สหรัฐอเมริกา เบลารุส
ตัวอย่างฟอร์ม A

2.2) ฟอร์ม GSTP (Certificate of Origin Form GSTP) เป็นหนังสือรับรองฯ ที่ออกให้แก่ผู้ส่งออกเพื่อใช้ในการขอรับสิทธิพิเศษ ภายใต้ระบบการแลกเปลี่ยนสิทธิพิเศษทางการค้าระหว่างประเทศกำลังพัฒนา (Global System of Trade Preferences : GSTP) ได้แก่ แอลจีเรีย อังโกลา อาร์เจนตินา บังกลาเทศ เบนิน โบลิเวีย บราซิล แคเมอรูน ชิลี โคลัมเบีย คิวบา สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี เอกวาดอร์ อิยิปต์ กานา กีเนีย กายอานา ไฮติ อินเดีย อินโดนีเซีย อิหร่าน อิรัก ลิเบีย มาเลเซีย เม็กซิโก โมร็อคโค โมซัมบิค นิการากัว ไนจีเรีย ปากีสถาน เปรู ฟิลิปปินส์ การ์ตา สาธารณรัฐเกาหลี โรมาเนีย สิงคโปร์ ศรีลังกา ซูดาน แทนซาเนีย ประเทศไทย ตรินิแดดและโตเบโก ตูนิเซีย อุรุกวัย เวเนซูเอล่า เวียดนาม ยูโกสลาเวีย ซาอีร์ และซิมบับเว
2.3) ฟอร์ม AISP (Certificate of Origin Form FTA AISP) กัมพูชา ลาว พม่าเป็นผู้ออกฟอร์มนี้เพื่อขอรับสิทธิพิเศษทางภาษีอากรสำหรับสินค้าที่นำเข้าประเทศไทย
2.4) ฟอร์ม FTA (Certificate of Origin Form FTA) ออกให้สำหรับสินค้านำเข้าที่ได้สิทธิพิเศษทางภาษีอากรตามเงื่อนไขของข้อตกลงเขตการค้าเสรีซึ่งปัจจุบันประเทศไทยมีเขตการค้าเสรีที่มีผลบังคับใช้แล้ว 7 เขตการค้าเสรี ได้แก่ เขตการค้าเสรีอาเซียน เขตการค้าเสรีอาเซียน-จีน เขตการค้าเสรีไทย-ออสเตรเลีย เขตการค้าเสรีไทย-นิวซีแลนด์ เขตการค้าเสรีไทย-อินเดีย เขตการค้าเสรีไทย-ญี่ปุ่น และเขตการค้าเสรีอาเซียน-ญี่ปุ่น ในการนำเข้าโดยขอใช้สิทธิพิเศษทางภาษีอากรภายใต้เขตการค้าเสรีไทย-นิวซีแลนด์ ไม่ต้องนำหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดมาแสดงแต่ให้รับรองการได้ถิ่นกำเนิดของสินค้าในบัญชีราคาสินค้า (invoice) หรือเอกสารกำกับสินค้าอื่นใด สำหรับบางเขตการค้าเสรีหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าจะมีชื่อเรียกเฉพาะ ดังนี้ เขตการค้าเสรีอาเซียน-จีน หนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า เรียกว่า ฟอร์ม อี เขตการค้าเสรีอาเซียน-ญี่ปุ่น หนังสือรับรองถิ่นกำเนิด สินค้า เรียกว่า ฟอร์ม เอเจ เขตการค้าเสรีอาเซียน หนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า เรียกว่า ฟอร์ม ดี
ฟอร์ม ดี (Form D) คือ หนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า แบบดี ที่ยื่นขอใช้สิทธิลดหย่อนภาษีศุลกากร ภายใต้ข้อตกลง CEPT (Common Effective Preferential Tariff) หมายถึงอัตราภาษีศุลกากรพิเศษที่เท่ากัน เป็นการลดอัตราภาษีศุลกากรแก่สินค้าที่นำเข้าระหว่างกันของประเทศสมาชิกอาเซียนภายใต้เขตการค้าเสรีอาเซียน (ASEAN Free Trade Area: AFTA) ประกอบด้วย 10 ประเทศ ได้แก่ บรูไน อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ ไทย เวียดนาม พม่า ลาว และกัมพูชา
ตัวอย่างแบบฟอร์ม
คำอธิบายสำหรับกรอกหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าแบบฟอร์ม ดี (FORM D ATIGA)
| ช่องที่ 1 | ระบุชื่อ ที่อยู่ ประเทศของผู้ส่งออก ซึ่งจะต้องตรงตามบัตรประจำตัวผู้ส่งออก-นำเข้าสินค้า และถูกต้องตรงกับเอกสารที่ยื่น กรณีที่ต้องระบุทั้งชื่อผู้ส่งออกและผู้กระทำการแทน ให้ระบุชื่อ ที่อยู่ ประเทศผู้ส่งออก ตามด้วย C/O (Care of) ชื่อ ที่อยู่ของผู้ส่งออกในประเทศ |
| ช่องที่ 2 | ระบุชื่อ ที่อยู่ ประเทศของผู้รับปลายทางหรือผู้ซื้อ ถ้าเป็นงานแสดงสินค้า ระบุชื่องาน และที่อยู่ของสถานที่แสดงสินค้า |
| ช่องที่ 3 | ระบุวิธีการขนส่ง วันส่งออก ชื่อและเที่ยวของยานพาหนะ เมืองท่าที่ใช้ขนสินค้าขึ้นจากยานพาหนะ |
| ช่องที่ 4 | ให้เว้นว่างไว้สำหรับเจ้าหน้าที่ |
| ช่องที่ 5 | ลำดับที่รายการสินค้า ให้เรียบลำดับ 1-2-3-4 ฯลฯ โดยให้ตรงกับรายการสินค้าแต่ละรายการที่แสดงไว้ในช่อง 7 |
| ช่องที่ 6 | ระบุเครื่องหมายบนหีบห่อของสินค้า (Sipping Mark) ถ้าเครื่องหมายยาวมากไม่อาจระบุในช่อง 6 ได้หมดให้ระบุมาเพียง 2-3 บรรทัดแรก แล้วต่อด้วยหมายเลขใบตราส่งสินค้าและวันที่ เช่น Details as per B/L หรือ AWB หรือ ใบตราส่งอื่นๆ No.………Dated………. ในกรณีที่ไม่มีเครื่องหมายบนหีบห่อให้ระบุคำว่า Address หรือ No Mark |
| ช่องที่ 7 | ระบุชนิดของสินค้าและจำนวนหีบห่อรวมทั้งหมายเลขพิกัดศุลกากร (HS Number) ของประเทศอาเซียนผู้นำเข้า การกรอกข้อความมิให้เว้นบรรทัด เมื่อจบรายการ สินค้าแต่ละรายการแล้ว หากปรากฏว่ายัง มีช่องว่างในบรรทัด นี้ให้พิมพ์เครื่องหมายดอกจัน (****) ปิดท้ายไว้และเมื่อจบรายการสินค้าทั้งหมดแล้วให้ขีดเส้นใต้ปิดข้อความบรรทัดสุดท้าย พร้อมทั้งเส้นทแยงมุมช่องว่างส่วนที่เหลือ |
| ช่องที่ 8 | ระบุหลักเกณฑ์ว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้าของแต่ละประเทศให้ตรงกับสินค้าแต่ละรายการ ดังนี้ 1. ระบุอักษร "WO” สำหรับสินค้าที่ใช้วัสดุที่ผลิตขึ้นทั้งหมดภายในประเทศ 2. ระบุสัดส่วนของมูลค่าวัสดุ แรงงาน และต้นทุนในประเทศ หรือรวมกับประเทศคู่ภาคี ต้องไม่น้อยกว่า 40% - กรณีใช้กฎการเปลี่ยนพิกัดให้ระบุ "CC” ,"CTH”, "CFSH”
- การใช้กฎ Partial Cumulation กรณีส่งวัตถุดิบให้อาเซียนอื่นนำไปสะสม ให้ระบุ "PC ตามด้วยร้อยละของวัตถุดิบที่คำนวณได้สัดส่วนมากกว่าร้อยละ 20 แต่ไม่ถึงร้อยละ 40 เช่น PC 25%”
|
| ช่องที่ 9 | ระบุน้ำหนัก G.W. และมูลค่า F.O.B (US$) ของสินค้าที่ส่งออก |
| ช่องที่ 10 | ระบุเลขที่และวัน เดือน ปี ของ Invoice |
| ช่องที่ 11 | ระบุประเทศนำเข้าปลายทาง ชื่อจังหวัด ซึ่งเป็นสถานที่ตั้งของบริษัท / ห้าง / ร้าน ผู้ส่งออก (ตรงกับช่อง 1) วัน เดือน ปี ที่ยื่นขอหนังสือรับรองฯ พร้อมทั้งเซ็นชื่อ และประทับตราบริษัท / ห้าง /ร้าน |
| ช่องที่ 12 | ให้เว้นว่างไว้สำหรับเจ้าหน้าที่ลงนามรับรอง |
| ช่องที่ 13 | หากใช้กฎทางเลือกพิเศษให้ระบุเครื่องหมาย √ ในช่อง หน้าข้อความดังนี้ (ยกเว้น Issued Retroactively) | - Third Party Invoicing | การใช้ใบกำกับสินค้า (Invoice) ที่มาจากประเทศที่ 3 | | - Accumulation | การใช้กฎถิ่นกำเนิดสะสมจากประเทศในกลุ่มอาเซียน | | - Back-to-Back C/O | เป็นหนังสือรับรองที่ออกโดยประเทศสมาชิกอาเซียนที่ที่เป็นคนกลาง | | - Partial Cumulation | การใช้เป็นกฎ Partial Cumulation กรณีวัตถุดิบมีถิ่นกำเนิดจากสมาชิกอาเซียนสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 20 แต่ไม่ถึงร้อยละ 40 | | - Exhibition | การส่งออกเพื่อนำไปร่วมงานแสดงสินค้า | | - De Minimis | การใช้พิกัดสินค้านำเข้าและส่งออกพิกัดเดียวกันไม่เกินร้อยละ 10 ของราคา FOB | | - Issued Retroactively | การออกหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าย้อนหลัง | | | | |
เอกสารที่ใช้ประกอบการยื่นคำขอหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าที่ได้รับสิทธิพิเศษทางศุลกากร
- ต้นฉบับหรือสำเนาคู่ฉบับใบกำกับสินค้า (Invoice)
- ต้นฉบับหรือสำเนาคู่ฉบับใบตราส่งสินค้า (Bill of Lading, Airway Bill หรือเอกสารการขนส่งอื่นๆ)
- แบบขอรับการตรวจคุณสมบัติของสินค้าทางด้านถิ่นกำเนิดเพื่อขอใช้สิทธิพิเศษทางด้านภาษีศุลกากร
สำหรับพิกัด 01-24
- สินค้าภายใต้พิกัด 25-97 แนบผลการตรวจสอบคุณสมบัติทางด้านถิ่นกำเนิดสินค้า
- ยกเว้น ฟอร์ม A สินค้าพิกัด 50-63 แนบผลการตรวจสอบคุณสมบัติทางด้านถิ่นกำเนิดสินค้าสิ่งทอ,
หนังสือรับรองการผลิตสินค้าสิ่งทอ, หลักฐานการได้มาของวัตถุดิบ
หมายเหตุ : สำหรับสินค้าที่ผลิตโดยวัสดุนำเข้ามีมูลค่าสูง และ/หรือมีขั้นตอนการผลิตที่สลับซับซ้อน เช่น สินค้าภายใต้พิกัด 84-85 ผู้ส่งออกจะต้องยื่น หนังสือรับรองรายละเอียดขั้นตอนการผลิต ต้นทุนและราคาสินค้า (ตามแบบที่กำหนด) ให้ฝ่ายตรวจสอบ กองสิทธิประโยชน์ทางการค้า กรมการค้าต่างประเทศ ตรวจสอบก่อนการยื่นขอหนังสือรับรองฯสำเนาเอกสารให้ผู้มีอำนาจลงนาม และประทับตรารับรองความถูกต้อง